Even PAS op de plaats . . . ?, liever niet . . . .

47
Hans Zwetsloot ONDB
Hans Zwetsloot, ondernemer bij STOL architecten en voorzitter van het ONDB

Het zal ongetwijfeld het nieuwe “woord-van-het-jaar” worden en het hele land heeft er inmiddels wel iets van meegekregen: het “Stikstof-probleem”. En dan juist met de nadruk op “probleem” en helaas niet met de focus op een werkbare “(nood)oplossing” . . . .

Die oplossing was er vroeger nog wel, namelijk het “PAS” (het Programma Aanpak Stikstof), dat bij de ruimtelijke beoordeling over de toelaatbaarheid van (bouw)plannen als basis voor de toestemming voor die (bouw)activiteiten gebruikt kon worden. Maar, sinds die geruchtmakende uitspraak van de Raad van State van 29 mei jl., mag dat nu dus niet meer . . . .  

In de Bollenstreek wonen wij bijna allemaal binnen een afstand van max. zo’n 5 km. van de duinen. En die duinen zijn bijna in hun geheel aangemerkt als “Natura2000-gebied”. Maar sinds die bewuste Raad-van-State-uitspraak zijn die duinen nu ineens dusdanig “heilig” geworden, omdat er geen reële en geldende grenswaardes voor wel acceptabele stikstofdepositie meer zijn. De maximale negatieve invloed van elke eventuele nieuwe ontwikkeling mag nu nog maar maximaal NUL (dus 0,000000 !!) mol/ha/jaar bedragen; zowel bij de bouw als bij het uiteindelijke gebruik van het betreffende gebouw. En dat is dus echt hééééél weinig en daarmee dus eigenlijk totaal niet werkbaar . . . .

Maar het kan toch niet zo zijn, dat daarmee (de ontwikkeling van) onze hele streek nu ineens helemaal op slot zit . . . . ?

Vaak is een bouwplan maar een heel klein “postzegeltje” in een veel groter gebied. En ook dat omliggende gebied ontwikkelt zich door de tijd gewoon maar verder, zowel positief (schonere energie (meer warmtepompen, meer zonnepanelen), meer elektrische auto’s, etc.) als negatief (groeiende productie, meer verkeersbewegingen, etc.). Het uiteindelijke saldo van alle stikstof-effecten in dat omliggende gebied zal in de regel echter altijd van veel grotere positieve of negatieve invloed op onze duinen zijn, dan het eventuele, relatief gezien misschien zelfs wel verwaarloosbare, negatieve effect van dat enkele bouwplan op zich. Zeker als het niet eens zo’n groot (bouw)plan betreft . . . . 

Al geruime tijd is Staatsbosbeheer in de duinen bezig om “de negatieve invloed van de effecten van de neerslag van stikstof te compenseren”. Door de neerslag van stikstof wordt de grond eigenlijk extra bemest en groeit de vegetatie harder dan gepland. En daarbij kan het gebeuren dat er verkeerde, exotische (dus niet-gebiedseigen), soorten (zoals bijvoorbeeld de zijdeplant) veel harder groeien en die op die manier een aantal andere, wel-gebiedseigen (en dus waardevollere), soorten overwoekeren. En dat is uiteraard niet de bedoeling . . . .

Dus daarom grijpt, tussen de broedseizoenen door, Staatsbosbeheer in en herstellen ze de duinen; ze graven nieuwe stuifkuilen, ze schonen de duinvalleien op en ze verwijderen de woekerende planten. Gewoon om de duinen weer die vitale “originele duinen” te maken en weer ruimte te bieden aan de inheemse planten en dieren als: de zandviooltjes, de zandhagedissen, de roodborsttapuiten, de braamvleugelsprinkhanen en de kleine parelmoervlinders . . . . 

Maar als je als Staatsbosbeheer in staat bent om reactief de duinen te herstellen, dan zou je natuurlijk ook pro-actief gewoon ietsje extra kunnen herstellen om de, in de regel vrijwel te verwaarlozen, negatieve extra invloed van enig bouwproject in de “nabije omgeving” (in dit geval de Bollenstreek) direct op voorhand al mee te compenseren in dat herstel. Eigenlijk net zoals “sporten” feitelijk als het “investeren in de eigen gezondheid” gezien kan worden. Gewoon een kwestie van een paar uurtjes of een paar daagjes extra actief met de shovel in de rondte rijden. Gewoon om er voor te zorgen dat het ook buiten die duinen juist nog een beetje leefbaar en vooral ook werkbaar blijft. Want hier in de Bollenstreek hebben we juist ook daar met zijn allen behoefte aan en profijt van. . . .

Dus het wordt volgens mij de hoogste tijd om in onze Bollenstreek, in ieder geval als tijdelijke noodmaatregel, zo snel mogelijk de, door de betreffende initiatiefnemer/ontwikkelaar te betalen, “stuifkuil-stuiver” of “shovel-tax” in te voeren om daarmee alle mogelijk negatieve stikstof-effecten van nu stilliggende bouwprojecten en/of ontwikkelingen op voorhand te compenseren op die plekken waar het het meeste effect heeft; namelijk in de duinen zelf. Gewoon een geringe en betaalbare toeslag, die in verhouding staat tot die paar uurtjes of daagjes extra duinonderhoud, die dan (eventueel via de gemeente) direct naar Staatsbosbeheer kan worden afgerekend. Dan heb je als initiatiefnemer in ieder geval weer de keuze: wil je verder met je plan, dan heb je in ieder geval nog de keuze tot een, in redelijkheid te betalen, oplossing. En dat is veel beter dan de huidige frustratie van een stilliggend plan en geen zicht op een (snelle) oplossing. Dus beter één keuze dan geen keuze . . . .

Extra voordeel van dit pro-actieve herstel in de duinen zelf is dat alle eventuele negatieve effecten vanuit dat hele grote omliggende gebied (rondom die betreffende bouwprojecten) in voorkomend geval dan gelijk ook al automatisch mee gecompenseerd worden. Met als resultaat: een streek die niet op slot zit én een veel betere garantie op een vitaal blijvend duinlandschap . . . .  

En als we dan op de langere termijn, na misschien nog wel jaren vergaderen, uiteindelijk wel tot die definitieve oplossing inzake de stikstofdepositie gekomen zijn, kan dit “nieuwe Kwartje-van-Kok” er dan toch gewoon weer af . . . . ?

Hans Zwetsloot
(voorzitter ONDB)

Naast directeur van STOL architecten is Hans Zwetsloot ook voorzitter van het ONDB (Ondernemers Netwerk Duin- en Bollenstreek), een regionaal ondernemersnetwerk met ruim 300 leden. Vanuit die hoedanigheid verzorgt hij altijd het voorwoord voor de maandelijkse ONDB-nieuwsbrief, waarin hij, veelal met een glimlach, ingaat op zaken rondom het ONDB en/of het regionale (ondernemers) leven. Voor nóg meer van deze columns zie onze andere nieuwspagina’s of kijk bij de ‘uitnodigingen’ op www.ondb.nl/archief