Gewijzigde aanbestedingswet biedt verbeteringen en nieuwe mogelijkheden voor inschrijver

202

Op 1 juli van dit jaar is de gewijzigde aanbestedingswet in werking getreden. Met de wijziging van de aanbestedingswet is beoogd:

  • de administratieve lasten te verminderen, zowel van aanbesteders als van marktpartijen;
  • om bij het aanbesteden van opdrachten meer ruimte te bieden voor het realiseren van strategische doelstellingen, waaronder duurzaamheid en innovatie.

Voorts heeft de wetgever rechtszekerheid willen bieden door rechtspraak van het Hof van Justitie vast te leggen. Wat zijn de belangrijkste wijzigingen?

Uniforme Europese Aanbestedingsdocument mag eerder worden verlangd

Om de administratieve lasten te verlagen is in het kader van de uitsluitingsgronden en eventuele geschiktheidseisen het gebruik van het Uniforme Europese Aanbestedingsdocument (UEA) gesteld. In die verklaring geeft u als inschrijver aan dat geen van de uitsluitingsgronden van toepassing is én dat u aan de gestelde geschiktheidseisen voldoet.

Onder het oude recht mocht de aanbesteder alleen van de meest gerede inschrijver verlangen dat hij de verklaringen in de UEA bewijst. Onder het nieuwe recht is het de aanbesteder toegestaan om op een vroeger moment in de procedure bewijs te verlangen.

Verplicht elektronisch aanbesteden

Daarnaast zijn aanbesteders onder het nieuwe recht verplicht om elektronisch aan te besteden. Alle communicatie tussen u en de aanbesteders verloopt via het internet. Ook dienen alle aanbestedingsdocumenten online beschikbaar te zijn. Hierdoor zullen aanbestedingsprocedures efficiënter verlopen en makkelijker toegankelijk zijn. Een en ander was eigenlijk al gebruikelijk in Nederland.

Innovatiepartnerschap biedt meer ruimte voor innovatieve oplossingen

De nieuwe wet beoogt ook om aanbesteders meer ruimte te beiden om tot innovatieve oplossingen te komen. Het voorziet in de mogelijkheid om de procedure van het innovatiepartnerschap toe te passen. Bij de procedure van het innovatiepartnerschap zal een aanbesteder, nadat een aanbesteding heeft plaatsgevonden, nauw samenwerken met een onderneming om tot een innovatieve oplossing te komen. Nadat de oplossing gevonden is, mag de aanbesteder de opdracht zonder nieuwe aanbestedingsprocedure gunnen aan de onderneming waarmee hij heeft samengewerkt.

Mededingingsprocedure met onderhandeling

Voorts zijn de toepassingsmogelijkheden voor de mededingingsprocedure met onderhandeling (voorheen de onderhandelingsprocedure met aankondiging) of de concurrentiegerichte dialoog gelijkgetrokken én uitgebreid.

Betrouwbaarheid inschrijver

Daarnaast is er nadruk gelegd op de betrouwbaarheid van u als inschrijver en uw onderaannemer. Een aanbesteder kan, of eigenlijk, moet nagaan of uitsluitingsgronden van toepassing zijn op onderaannemers of op derden op wiens draagkracht of bekwaamheid een beroep wordt gedaan.

Uitsluitingsgrond gebaseerd op het verleden

Ook is er een facultatieve uitsluitingsgrond toegevoegd die ziet op past performance. Hierdoor wordt het mogelijk om een onderneming die aanzienlijk of voortdurend tekort is geschoten bij de uitvoering van eerdere aanbestedingen uit te sluiten van de aanbesteding.

Overige belangrijke wijzigingen in de gewijzigde aanbestedingswet

  • Een aanbesteder mag onder bepaalde voorwaarden het hebben van een keurmerk eisen, althans het keurmerk kwalificeren als bewijs dat u als inschrijver voldoet aan een gunningscriterium, geschiktheidseis of technische specificatie;
  • 2B-diensten verdwijnen. Voor onder andere diensten met betrekking tot bijvoorbeeld vervoer, arbeidsbemiddeling en/of groenonderhoud geldt dus het “normale” aanbestedingsregime en dus niet het verlichte regime. Toepassing van de meervoudig onderhandse procedure is voor die (bovendrempelige) opdrachten dus niet langer mogelijk.
  • In plaats van de oude 2B-diensten zijn de “sociale en andere specifieke diensten” geïntroduceerd. Deze diensten zijn met name genoemd in bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU. Het betreft onder meer diensten met betrekking tot:
    • gezondheidszorg,
    • (volwassenen)onderwijs,
    • beveiliging en
    • hotelovernachtingen.
    • Voor deze diensten geldt enerzijds een verhoogde aanbestedingsdrempel; namelijk €750.000,-. Anderzijds is op bovendrempelige opdrachten een verlicht regime van toepassing. In die gevallen dient wel een voorafgaande publicatie op Tenderned plaats te vinden;
  • De term EMVI wordt de overkoepelende term voor gunningscriteria. Onder EMVI worden drie subgunningscriteria geschaard, namelijk:
    • beste prijs-kwaliteitsverhouding,
    • laagste prijs én
    • laagste kosten op basis van kosteneffectiviteit.
    • Hierbij kan een opdracht gegund worden op basis van levenscycluskosten. Dat houdt in dat onder meer kosten voor onderhoud en recycling meegerekend kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan de aanschaf van een auto, waarbij ook rekening wordt gehouden met de kosten voor afschrijving, onderhoud en de restwaarde. Toepassing van “laagste prijs” en “laagste kosten op basis van kosteneffectiviteit” dient u als inschrijver te beargumenteren;
  • Voor een dienstenconcessie met een waarde boven de € 5.225.000,- gelden nu dezelfde regels als voor een concessie voor werken. Voor beiden geldt een verlicht aanbestedingsregime. Een aanbesteder mag bij een concessieopdracht, met inachtneming van de aanbestedingsbeginselen, naar eigen goeddunken een procedure kiezen om de opdracht in de markt te zetten.

    Als u bezwaar kunt maken, maar dan ook tijdig bezwaar!
    De gewijzigde aanbestedingswet brengt voor u als inschrijver dus verschillende verbeteringen en nieuwe mogelijkheden met zich mee. Tegelijkertijd kunnen een aantal van deze mogelijkheden de mededinging verstoren en u dus benadelen. Het is dan ook zeer aan te raden om het handelen van een aanbesteder zeer kritisch onder de loep te nemen. Daarbij wordt van u een proactieve houding verwacht. In principe geldt dat zodra u bezwaar kunt maken, u ook bezwaar moet maken. Doet u dat niet en maakt u op een later moment alsnog bezwaar, dan loopt u het risico dat de rechter vindt dat u te laat bent en dat hij u in het ongelijk stelt.

    mr. A.H. (Alexander) Klein Hofmeijer
    a.kleinhofmeijer@rwv.nl
    +31 (0)71-750 22 71
    +31 (0)6-29 02 20 41
    http://rwv.nl/nieuws/gewijzigde-aanbestedingswet-biedt-verbeteringen-en-nieuwe-mogelijkheden-voor-inschrijver